‘Before I die’ roept operaliefhebbers op het matje.

Op 13 mei 2017 ging ik 'Before I die' kijken. Ik had me niet echt voorbereid, ik ging vooral omdat opera op mijn bucketlist stond en er operazangeressen in het stuk meespelen. Dus, ik met mijn autootje richting Turnhout, met de podcast -AANRADER- Sterk Water die mij die avond een eerste keer volledig in beroering bracht. Enkele uren later zat ik weer in mijn autootje op weg naar huis, opnieuw volledig beroerd. Opera zoals in de films had ik niet gezien. Muziek of podcasts kon ik even niet meer aan, ik moest denken. Over liefde, over opera, over mijn leven. Missie van de makers: geslaagd.  

'Before I die' is een coproductie van het Kameroperahuis en I SOLISTI Belgian wind ensemble Antwerp. Het stuk zelf is een coproductie tussen opera en realiteit. Een metastuk waarin Madame Butterfly en Norma, wiens lot sinds 1904 en 1831 vastligt, opnieuw dé man tegenkomen. De kerel die zorgde dat hun leven een dramatisch verhaal met tragische afloop werd. En dat zorgt voor … uuhm … meer drama hé. 

Vanaf de eerste minuut hangt spanning in de lucht. Een man zit in een soort wachtkamer, enkele vrouwen met hetzelfde stijve pakje en hun haar in een geknotte vlecht (jaja) passeren en doen voorbereidingen. De man wil op het laatste moment terugkrabbelen, maar de dwingende blikken duwen hem de opera-tie-kamer (geweldig woordmopje waar ik zelf opkwam) binnen. Deze 6 vrouwen zwijgen het hele stuk. Hun stem wordt vertolkt door hun instrumenten. Ook Norma en Madame Butterfly kunnen geen woord Nederlands, enkel Italiaanse aria's. Maar daar zijn we nog niet. 

De wanhoop van de man wanneer twee van zijn slachtoffers dood worden binnengesleept, is voelbaar. Hij wordt beschuldigd van hun dood. Hij gooit excuses de lucht in, verantwoordt zichzelf en geeft ten slotte ons, het publiek, de schuld. Het volk wil brood en spelen, het volk krijgt brood en spelen; maar dan toegepast op schouwburgers en dramatische aflopen. Wanneer de dames even later tot leven komen en blijkt dat ze klaar zijn om grondig met de man zijn voeten te spelen, wordt duidelijk dat het geen loodzwaar stuk is, maar dat ook humor er een plaats in heeft. Oef. 

Dan begint het middenstuk. Een afwisseling van de man die geen verantwoordelijk wil opnemen – zij hadden toch een andere keuze?- en de dames die repliceren met aria's uit hun opera. Ik ken de opera's niet, ik ken geen Italiaans, ik ken weinig van sopranen. Maar ik begreep elk woord. De expressie van de drie hoofdpersonages, de stemkleur, de klanken, de woorden, de bewegingen… Het plaatje was compleet. Beide dames speelden en zongen hun rol voortreffelijk. Na enkele aria's vreesde ik even dat het een puur feministisch stuk was waarin 8 vrouwen dé man bashen. Gelukkig was het stuk nog niet gedaan. 

De vrouwen zijn uitgeput, de man kan niet meer. Tijd voor pauze. Behalve voor het publiek. Enkele minuten wordt niets gezegd, er is geen muziek. Het verplegende ensemble brengt een glaasje water naar de personages (en ook de plant wordt niet vergeten, haha). De gordijnen van de operatiekamer gaan open. En ook de geest van de man opent. 

Het is een vrij open einde, maar de man kijkt alvast verder dan 'stop met mij de schuld te geven'. Hij geeft oog voor het feit dat opera niet moet overeenstemmen met de realiteit. Dat tragedies, die al meer dan 100 jaar spelen, lopen zoals ze lopen met een reden. Dit is niet de schuld van het publiek, niet van de man en niet van de vrouw – die toch andere keuzes had kunnen maken. Het houdt de vraag bij mij overeind: kiezen we soms liever het drama dan voor de simpele oplossing? (oké, nu wil ik Sex and The City kijken). Iets om over na te denken. Zeker als we het doortrekken naar media en het beeld dat de media ophangt. Overtuigt de exra aandacht die je met drama krijgt, mensen om voor het drama te kiezen? 

Een ontzettend sterk stuk. Ik hoop dat het naar België komt. Ik moet het nogmaals zien, zoeken naar antwoorden, die het stuk me wellicht niet zal geven. Ik heb ontzettend genoten van de aria's, ook die wil herbeluisteren, zoekend naar betekenis. De mannelijke monoloog die enkel met muziek werd beantwoord, Ge-ni-aal. Het feit dat ik zo genoten heb van het drama op het toneel, is net wat het stuk mij verwijt. Het stuk dat me verwijt dat ik opera kijk, overtuigde me om vaker opera te gaan kijken. Meer meta wordt het niet. 

Het staat vast dat niet enkel de man wakker heeft gelegen na deze ontmoeting met de dood en zijn verleden. Ook ik kan er nog wel eventjes over doorbomen. Dit is waarom jij het stuk wil zien. Dat maakt het stuk zó geslaagd. Dit is waarom cultuur zo belangrijk is.  

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *